Zbigniew Szmyt i zespół Centrum Badań Migracyjnych UAM na konferencji KBnM 2026
W jej ramach Zbigniew Szmyt przedstawił referat przygotowany wspólnie z Natalią Bloch, zatytułowany „Pomiędzy indywidualną moralnością a strukturalną zmianą: solidarnościowy potencjał prywatnego goszczenia osób uchodźczych z Ukrainy w Polsce”. Punktem wyjścia były doświadczenia polskich rodzin, które po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę otworzyły swoje domy dla osób uchodźczych. Autorzy zastanawiali się, co pozostało z tej solidarności po pierwszych miesiącach mobilizacji i czy osobiste doświadczenie goszczenia może prowadzić do trwalszych zmian w postawach wobec uchodźców oraz w sposobach myślenia o odpowiedzialności za innych.
Drugą, międzynarodową sesję zatytułowaną „Refugee Accommodation in Humanitarian Settings: Challenges, Lived Experiences, and Possibilities” zorganizował Zbigniew Szmyt wspólnie z Fabricio Carrijo z UJ. Była ona poświęcona różnym formom zakwaterowania osób zmuszonych do opuszczenia swoich domów. Dyskusja dotyczyła zarówno codziennych doświadczeń życia w tymczasowym schronieniu, jak i relacji społecznych, które powstają wokół udzielania i otrzymywania pomocy. Dla naszego projektu była to okazja do spojrzenia na polskie doświadczenia prywatnego goszczenia w szerszym kontekście praktyk humanitarnych i problemów mieszkaniowych towarzyszących przymusowym migracjom. Podczas tej sesji Zbigniew Szmyt wygłosił referat „From Temporary Shelter to Housing Market Transformation: Internal Displacement and Urban Change in Uzhhorod”, oparty na badaniach prowadzonych w zachodniej Ukrainie. Pokazał, jak przyjazd osób wewnętrznie przesiedlonych zmienia Użhorod, wpływając na ceny mieszkań, rozwój budownictwa i życie miejskie. Choć wystąpienie dotyczyło innego kontekstu niż prywatne goszczenie w Polsce, podejmowało bliskie nam pytanie o to, co dzieje się z tymczasowymi rozwiązaniami mieszkaniowymi, kiedy wojna się przedłuża, a powrót do domu pozostaje niepewny.
Zbigniew Szmyt podczas wygłaszania referatu - fot. Natalia Judzińska
Obie sesje pozwoliły spojrzeć na wyniki naszych badań z różnych perspektyw. Szczególnie ważna była dla nas dyskusja o tym, jak zmieniają się relacje między osobami udzielającymi schronienia a tymi, które z niego korzystają, oraz co dzieje się z oddolną solidarnością, kiedy nadzwyczajna sytuacja staje się częścią codzienności.
W Gdańsku i Gdyni w dniach 23–25 września 2026 roku odbyła się XV Konferencja Komitetu Badań nad Migracjami PAN pod hasłem „Emigracja, imigracja, integracja w dobie polaryzacji społecznej i politycznej”.
W ramach konferencji odbyły się dwie sesje zorganizowane przez członków naszego zespołu. Pierwszą z nich była sesja „Troska, empatia, solidarność – pomiędzy nadzieją a naiwnością w badaniach i praktyce migracyjnej” we współpracy Natalii Bloch i Patrycji Trzeszczyńskiej z UJ.